Cúng giao thừa Bính Ngọ 2026: Chuẩn bị lễ vật, mâm cúng và văn khấn chuẩn

Giao thừa là thời khắc đánh dấu sự chuyển giao giữa năm cũ và năm mới. Cúng giao thừa được xem là nghi lễ thiêng liêng, quan trọng của người Việt. Vậy cúng giao thừa Bính Ngọ 2026 cần chuẩn bị những lễ vật gì, mâm cúng ra sao và văn khấn như thế nào để rước tài lộc đón năm mới? Mời bạn tham khảo chi tiết ngay trong bài viết sau.

Hướng dẫn cúng giao thừa Bính Ngọ 2026 đầy đủ

Cúng giao thừa còn gọi là Lễ Trừ Tịch không chỉ là nghi thức tâm linh mà còn chứa đựng những giá trị văn hóa sâu sắc của người Việt, thể hiện mong ước về sự bình an. Lễ cúng này mang ý nghĩa rũ bỏ những điều xui xẻo, cũ kỹ của năm cũ để đón nhận luồng sinh khí mới mẻ, tốt lành của năm mới.

Người xưa tin rằng, mỗi năm sẽ có một vị quan Hành Khiển được nhà Trời phái xuống để cai quản việc nhân gian. Lễ cúng chính là tiệc tiễn đưa quan cũ về trời và nghênh đón quan mới xuống nhậm chức.

Lễ Trừ Tịch mang ý nghĩa quan trọng đối với người Việt

Thời điểm tốt để tiến hành nghi lễ là giờ Tý từ 23h ngày 29 Tết đến 01h ngày mùng 1 Tết Bính Ngọ. Đây là lúc khí tụ, âm dương giao hòa. Tránh cúng quá muộn sau 1h sáng vì lúc đó các quan đã bàn giao xong và đi thị sát (theo quan niệm của người xưa).

Có nhiều người trẻ thường thắc mắc vì sao lại cúng giao thừa cả trong nhà và ngoài trời, hai nghi thức này có giống nhau hay không? Hai nghi thức cúng này  có ý nghĩa riêng nhưng đều hướng theo nguyên tắc “Nghênh tân, tống cựu”. Cụ thể nghi thức cúng giao thừa thực hiện như sau:

Cúng giao thừa ngoài trời trước

Lễ cúng này nhằm tiễn quan Hành Khiển năm cũ (năm Tỵ) và đón quan Hành Khiển năm mới (năm Ngọ). Các quan đi thị sát rất vội, không kịp vào nhà nên cần đặt mâm cúng ở sân hoặc cửa chính thể hiện lòng thành nghênh đón.

Cúng giao thừa trong nhà (Thực hiện sau)

Sau khi hoàn tất lễ ngoài trời, gia chủ mới vào nhà thắp hương khấn vái Thổ Công và Gia tiên để mời ông bà về ăn Tết. Đồng thời, qua nghi thức cúng này, gia chủ sẽ gửi gắm những mong muốn, cầu xin sự phù hộ, che chở cho một năm mới bình an.

Tùy vào điều kiện kinh tế và văn hóa vùng miền, mâm cúng mỗi gia đình sẽ có sự khác nhau nhưng cốt lõi vẫn là lòng thành tâm.

Mâm lễ này cần được bày biện trang trọng tại sân trước nhà hoặc hướng ra cửa chính. Bạn nên đặt mâm cúng trên chiếc bàn chắc chắn, hướng đặt tùy vào tuổi của gia chủ nhưng vẫn ưu tiên sự thuận tiện, thể hiện sự trang nghiêm. Lễ vật bao gồm:

Lễ vật mặn: 1 con gà trống tơ luộc (cánh tiên, mỏ ngậm hoa hồng đỏ), 1 đĩa xôi (ưu tiên xôi gấc màu đỏ cho năm Hỏa), giò lụa, bánh chưng.

Lễ vật chay/ngọt: Mâm ngũ quả, hoa tươi (hoa cúc, hoa hồng), trầu cau, trà, rượu, nước, gạo, muối.

Vàng mã (Đồ thế): Chỉ nên chuẩn bị số lượng ít, mang tính tượng trưng

• 1 bộ mũ, áo, hia quan thần linh (Màu Đỏ).
• 1 con ngựa giấy (Màu Đỏ) có đầy đủ yên cương, cờ kiếm.
• Tiền vàng.

Gà trống luộc là lễ vật thường xuất hiện trong mâm cúng giao thừa

Mách nhỏ cho bạn: Để gà cúng có da vàng bóng, dáng đẹp và không bị nứt toác, bí quyết nằm ở việc canh chỉnh nhiệt độ nước sôi vừa đủ. Bạn có thể tham khảo các mẫu bếp từ - hồng ngoại có chế độ hẹn giờ và kiểm soát nhiệt ổn định để việc luộc gà trở nên dễ dàng hơn.

Mâm cúng trong nhà thường được bày trên bàn thờ gia tiên. Mâm cúng này cũng rất đa dạng, thể hiện rõ văn hóa ẩm thực của từng vùng miền.

• Mâm cúng miền Bắc: Bánh chưng, giò lụa, nem rán, gà luộc, canh măng, xôi gấc, mâm ngũ quả (Chuối, bưởi, quả Phật thủ,...)
• Mâm cúng miền Trung: Bánh tét, nem, giò bò, thịt heo ngâm mắm, canh khổ qua,...
• Mâm cúng miền Nam: Canh khổ qua, thịt kho tàu, bánh tét, tôm khô, củ kiệu, mâm ngũ quả (Cầu - Dừa - Đủ - Xoài),...

Đồng thời mâm cúng vùng miền nào cũng có hương, hoa tươi, nước sạch, đèn, nến.

Mâm cúng gia tiên trong nhà cần được bày biện tươm tất

Đọc văn khấn cũng là nghi lễ quan trọng khi cúng giao thừa Bính Ngọ. Gia chủ nên in/ viết bài văn khấn ra giấy để đọc to, rõ ràng và mạch lạc. Khi khấn cần giữ tâm thái trang nghiêm.

Trong bối cảnh đô thị hiện đại, không gian sống bị thu hẹp, việc cúng giao thừa có thể linh hoạt nhưng vẫn giữ được sự trang nghiêm.

• Nếu căn hộ có ban công thoáng đãng: Bạn nên bày mâm cúng ngoài ban công.   
• Nếu không có ban công: Có thể mở cửa chính và bày mâm cúng ngay tại cửa (hướng ra ngoài hành lang). Tuy nhiên, bạn cần chú ý quy định phòng cháy chữa cháy của tòa nhà.

Nếu không gian quá chật hẹp, gia chủ có thể gộp lễ cúng trong nhà và khấn vọng ra ngoài, quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm.

Ban công thoáng đãng là vị trí lý tưởng để thực hiện nghi lễ cúng ngoài trời

Việc thắp hương liên tục trong không gian kín như chung cư có thể gây bí bách. Để giữ không gian thoải mái và bảo vệ sức khỏe gia đình đầu năm mới, bạn có thể trang bị thêm máy lọc không khí giúp khử nhanh bớt khói hương và bụi mịn sau khi hành lễ.

Người ta có câu “Có thờ có thiêng, có kiêng có lành”. Để tránh rước điều không may nhà ngay đầu năm mới, gia chủ cần tránh:

• Gây gổ, cãi vã to tiếng: Giữ hòa khí, nói lời hay ý đẹp trong lúc chuẩn bị và tiến hành lễ cúng.
• Làm đổ vỡ: Tránh làm vỡ bát đĩa, ly tách hay làm đổ đèn dầu vào thời khắc này.
• Cúng sai giờ: Không nên cúng sau 1h sáng ngày mùng 1 Tết.
• Mặc trang phục hở hang: Để giữ không khí trang nghiêm, khi tham gia lễ cúng giao thừa bạn không nên mặc đồ quá hở hang (quần đùi, áo dây, váy ngắn,...)
• Ăn dở lễ vật: Tuyệt đối không nếm thử đồ ăn trước khi dâng cúng.

Những điều kiêng kỵ trong đêm giao thừa giúp gia chủ đón tài lộc trọn vẹn

Việc cúng giao thừa là phong tục, tín ngưỡng, không phải là luật bắt buộc. Nếu không có điều kiện hoặc hoàn cảnh không cho phép, gia chủ có thể bỏ qua nghi thức này, quan trọng là sống tốt ở đời đẹp đạo.

Theo truyền thống từ xưa, người chủ gia đình (thường là người nam lớn nhất) sẽ đứng ra đại diện thực hiện các nghi lễ cúng giao thừa.

Ngày nay, quan niệm của mọi người cũng cởi mở hơn, người chồng hay vợ đều có thể cúng. Người nào hợp tuổi với năm mới có thể đại diện cúng để mang tài lộc, may mắn đến với cả nhà.

Có thể chuẩn bị mâm cỗ chay cúng giao thừa. Việc chọn mâm cúng chay hay mặn tùy thuộc vào tín ngưỡng, phong tục của từng gia đình. Dù chay hay mặn thì mâm cỗ cũng nên được chuẩn bị đủ đầy, tươm tất, thể hiện lòng thành.

Lễ cúng giao thừa Bính Ngọ 2026 là khởi đầu cho một năm mới đầy hy vọng. Với những hướng dẫn chi tiết về lễ vật, mâm cúng và bài văn khấn chuẩn bên trên, hy vọng gia đình bạn sẽ có một lễ Trừ Tịch ấm cúng, trang nghiêm.

Để chuẩn bị cho cái Tết Bính Ngọ tươm tất và thảnh thơi hơn, đừng quên ghé thăm Siêu Thị Điện Máy - Nội Thất Chợ Lớn để sắm sửa những “trợ thủ đắc lực” cho gian bếp với nhiều ưu đãi dịp cuối năm nhé!